mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm Nay12092
mod_vvisit_counterHôm Qua24055
mod_vvisit_counterTuần Này53871
mod_vvisit_counterTuần Trước111209
mod_vvisit_counterTháng Này84338
mod_vvisit_counterTháng Trước591682
mod_vvisit_counterTất cả26011863

 

Vì lỗi kỹ thuật nên số lượng người truy cập sẽ được đếm lại từ tháng 3 ngày 25 năm 2014 và bắt đầu từ con số 1.581.247 (số người truy cập cũ)



The News
VĂN HÓA VÀ GIA ĐÌNH - TẢN MẠN NGÀY TẾT PDF Print E-mail


Sun, Feb 7 at 7:06 PM

NHỮNG NÉT TIÊU BIỂU CỦA NGÀY TẾT

Trần Mỹ Duyệt

Xuân đã về. Xuân đã về.

Kìa bao ánh Xuân hồng tràn lan mênh mông...

Đã nói đến Xuân, đã nghĩ đến Xuân là phải nói, phải nghĩ đến Tết. Tết Việt Nam. Tết rộn xóm làng.

Việt Nam và Trung Hoa cùng với một số quốc gia Đông Á và Đông Nam Á đều mừng Tết vào ngày 1 tháng Giêng Âm Lịch, khác với các quốc gia theo văn hóa Âu Mỹ mừng tết vào ngày 1 tháng 1 Dương Lịch. Tuy nhiên Tết Việt Nam không phải là Tết Trung Hoa như nhiều người ngoại quốc, cũng như giới trẻ ngày nay thường gọi là Tết Trung Hoa (Chinese New Year). Mặc dù Tết Việt Nam cũng có một số lễ hội và phong tục phản ảnh văn hóa Trung Hoa.

Ngay 12 con giáp tượng trưng cho 12 con vật cho mỗi năm như Tí (Chuột), Sửu (Trâu), Dần (Cọp), Mão (Mèo), Thìn (Rồng), Tỵ (Rắn), Ngọ (Ngựa), Mùi (Dê), Thân (Khỉ), Dậu (Gà), Tuất (Chó), và Hợi (Heo), ít nhất có hai con không có trong 12 con giáp của người Trung Hoa. Thí dụ, năm nay, người Việt Nam gọi là năm Tân Sửu (Năm Con Trâu), người Trung Hoa gọi là năm Con Bò, hoặc năm con Mèo (Mão), người Trung Hoa lại gọi là năm con Thỏ.

XUÂN XUÂN ƠI. XUÂN HỠI XUÂN ƠI!

Theo truyền thống, Tết Nguyên Đán hàng năm thường kéo dài khoảng 7 đến 8 ngày cuối năm cũ và 7 ngày đầu năm mới (23 tháng Chạp đến hết ngày 7 tháng Giêng). Nhưng quan trọng nhất là 3 ngày đầu của năm gọi là Mồng Một, Mồng Hai, và Mồng Ba tết. Trong những ngày này, các gia đình sum họp bên nhau, cùng thăm hỏi người thân, dành những lời chúc mừng tốt đẹp, mừng tuổi và đi lễ cầu kinh, đi chùa cúng Phật, hái lộc, xin xâm... Những trò chơi dân gian của những ngày Tết như đá bóng, đá cầu, đánh cờ, đấu vật và những lễ hội được tổ chức khắp nơi, thu hút mọi người từ già, trẻ, lớn, bé.

Tết là dịp vui vẻ nên không thể thiếu âm nhạc. Khắp nơi, đâu đâu cũng vang lên những ca khúc bất hủ về Xuân như Ly Rượu Mừng, Đón Xuân của Phạm Đình Chương, Xuân Và Tuổi Trẻ của La Hối, Xuân Họp Mặt của Văn Phụng, Xuân Đã Về của Minh Kỳ, Anh Cho Em Mùa Xuân của Nguyễn Hiền, Mùa Xuân Đầu Tiên của Văn Cao. Trong thời chiến tranh Việt Nam, có những nhạc phẩm phản ảnh tâm tư của những người lính trẻ xa nhà, đón Xuân nơi tiền đồn heo hút: "Con biết Xuân này mẹ chờ tin con. Khi pháo giao thừa rộn ràng nơi nơi..." ( Xuân Này Con Không Về của Trịnh Lâm Ngân).

TẾT. TẾT. TẾT ĐẾN RỒI

Tết cũng là thời điểm thiêng liêng, do đó việc chuẩn bị phải được thực hiện kỹ lưỡng và chu đáo. Khoảng hơn 2 tuần trước đó, các gia đình đã lo sắm sửa cho ngày Tết. Mọi nhà đều lo quét dọn, trang trí nhà cửa, mua sắm thức ăn, hoa quả...

Sắp Dọn Bàn Thờ

Trong gia đình người Việt thường có một bàn thờ gia tiên dùng cho việc thờ cúng ông bà, tổ tiên. Cúng giao thừa là mời gọi ông bà về ăn Tết với con cháu, cầu xin Tổ tiên phù hộ độ trì cho gia đình gặp những điều tốt lành trong năm mới sắp đến. Mâm lễ bao gồm các món ăn mặn ngày Tết được chế biến tinh khiết với phong cách trang nghiêm.

Rằm Tháng Chạp

Theo truyền thống văn hóa, ngày 15 tháng cuối cùng âm lịch, gọi là ngày Rằm Tháng Chạp. Lễ cúng rằm đối với người Việt Nam được coi trọng vì nó cũng để chuẩn bị cho lễ Giao Thừa đón năm mới những ngày sau đó.

Ông Táo Về Trời

Ngoài việc cúng Rằm Tháng Chạp, ngày 23 tháng Chạp là ngày tiễn Ông Táo, một vị thần bếp về trời. Theo truyền thuyết, vị thần này ghi chép tất cả chuyện tốt xấu trong năm và có nhiệm vụ trình báo Ngọc Hoàng khi về trời bẩm báo. Ông sẽ cỡi cá chép như phương tiện về Thiên Đình.

Dựng Nêu Ăn Tết

"Cu kêu ba tiếng cu kêu

Trông mau đến Tết dựng nêu ăn chè."

Cây nêu là một cây tre cao khoảng 5–6 mét. Nhiều nơi vẫn còn gìn giữ phong tục dựng cây nêu. Theo truyền thống, cây nêu được dựng lên để chống lại quỷ dữ và những điềm xấu. Nó được trang trí bằng những thứ để dọa ma quỷ như: tỏi, xương rồng, hình nộm và lá dứa.

Ngày mồng 7 tháng Giêng (cũng có thể là mồng 6 tháng Giêng) là ngày cuối cùng của chuỗi lễ hội Tết. Trong ngày này, Cây nêu được hạ xuống gọi là lễ Khai Hạ, hay Lễ Hạ Nêu kết thúc dịp Tết Nguyên Đán và bắt đầu bước vào việc làm ăn trong năm mới từ ngày mồng 8 hoặc mồng 9 tháng Giêng.

Câu Đối Tết

Để trang hoàng nhà cửa và để thưởng Xuân, theo truyền thống vẫn còn trọng tục treo "câu đối đỏ" nhân ngày Tết. Những câu đối này được viết bằng chữ Nho (chữ Hán) màu đen hay vàng trên những tấm giấy đỏ hay hồng đào cho nên còn được gọi là câu đối đỏ. Một câu đối từ rất xưa đến nay vẫn được nhắc đến trong dịp Tết. Nó gọi trọn ý nghĩa và những phong tục nhân dịp mừng Tết:

Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ

Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh.

Cây và Hoa Tết

Tết không thể thiếu hoa. Bên cạnh những cây hoa Tết như Mai, Lan, Hồng, Cúc không thể không nhắc đến cây quất - loại cây thường được trang trí tại phòng khách trong những ngày Tết. Nó mang ý nghĩa may mắn, trù phú, hứa hẹn năm mới được mùa, ăn nên làm ra, dồi dào sức sống.

Mâm Ngũ Quả

Mâm ngũ quả là một mâm trái cây gồm năm thứ trái cây khác nhau được bày lên thể hiện nguyện ước của gia chủ qua tên gọi, màu sắc và cách sắp xếp của chúng.

Một mâm Ngũ quả ngày Tết ở miền Bắc Việt Nam gồm cam, quất, bưởi, chuối và dứa.

Chọn 5 thứ quả theo quan niệm người xưa là ngũ hành ứng với mệnh của con người. Chọn số lẻ tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi.

Mâm ngũ quả của người miền Nam gồm mãng cầu Xiêm, sung, dừa, đu đủ, xoài với ngụ ý "cầu sung vừa đủ xài."

TẾT VIỆT NAM. TẾT RỘN XÓM LÀNG

Giao Thừa

Ngày cuối năm cũ có thể là ngày 30 tháng Chạp (nếu là năm đủ) hoặc 29 tháng Chạp (nếu là năm thiếu). Khi đồng hồ điểm 12 giờ là giờ năm cũ chuyển qua năm mới, người ta làm lễ cúng tất niên. Ngày Mồng 1 tháng Giêng là thời khắc quan trọng nhất của dịp Tết. Nó đánh dấu sự chuyển giao năm cũ và năm mới, được gọi là Giao thừa.

Trong thời khắc giao thừa mọi người trong gia đình thường dành cho nhau những lời chúc tốt đẹp nhất. Bên ngoài, người ta thường đốt pháo ở những địa điểm rộng rãi, thoáng mát. Tiếng pháo giao thừa nổ vang khắp mọi nơi.

Tại một số đình chùa, người người lũ lượt rủ nhau đi niệm Phật, xin xâm, hái lộc, cầu mong phúc lộc, may mắn cho năm mới. Nam thanh nữ tú rập rìu, cùng nhau thắp hương khấn vái mong cho năm mới nên duyên vợ chồng.

Ba Ngày Tân Niên

"Ngày mồng Một tháng Giêng" là ngày Tân niên đầu tiên và được coi là ngày quan trọng nhất trong toàn bộ dịp Tết. Theo truyền thống, thường không ai ra khỏi nhà, chỉ bày cỗ cúng Tân niên, ăn tiệc và chúc tụng nhau trong gia đình. Đối với những gia đình đã tách khỏi cha mẹ và cha mẹ vẫn còn sống, họ đến chúc Tết các ông bố theo tục: Mồng Một Tết cha.

"Ngày mồng Hai tháng Giêng" là ngày có những hoạt động cúng lễ tại gia vào sáng sớm. Sau đó, người ta chúc Tết các những người trưởng thượng như cô, chú, bác, đặc biệt là bà mẹ theo tục: "Mồng Hai Tết Chú, hoặc Mồng Hai Tết Mẹ." Những đàn ông, con trai chuẩn bị lập gia đình còn phải đến nhà cha mẹ vợ tương lai (nhạc gia) để chúc Tết theo tục Đi sêu.

"Ngày mồng Ba tháng Giêng" là ngày sau khi cúng cơm tại gia theo lệ cúng ít nhất đủ ba ngày Tết, các học trò thường đến chúc Tết thầy dạy học: "Mồng Ba Tết thầy." theo truyền thống tôn sự trọng đạo. Ngoài ra, người ta thường đi thăm viếng, về quê, hỏi thăm nhau những điều đã làm trong năm cũ và những điều sẽ làm trong năm mới.

Đối với cộng đồng người Công Giáo Việt Nam, ba ngày đầu năm họ thường tham dự Thánh lễ với ý cầu nguyện cho từng ngày: mồng Một cầu nguyện bình an cho năm mới, mồng Hai cầu nguyện cho tổ tiên, ông bà, cha mẹ nếu còn sống và tưởng nhớ nếu đã qua đời, mồng Ba cầu nguyện thánh hóa cho công ăn, việc làm trong năm mới được tốt đẹp. Trong ý nghĩa tâm linh này, ngày Tết cũng là ngày Lễ Tạ Ơn (Thanksgiving).

Chúc Tết

Sáng mồng Một Tết còn gọi là ngày Chính đán, con cháu tụ họp ở nhà tộc trưởng để lễ Tổ Tiên và chúc Tết ông bà, cha mẹ. Theo quan niệm, cứ năm mới tới, mỗi người tăng lên một tuổi, bởi vậy ngày mồng Một Tết là ngày con cháu "chúc thọ" ông bà và các bậc cao niên. Những người cao niên trước đây thường không nhớ rõ ngày tháng sinh nên chỉ biết Tết đến là tăng thêm một tuổi.

Mừng Tuổi

Người lớn thường tặng trẻ em tiền bỏ trong một bao giấy đỏ, hay "hồng bao", gọi là "lì xì" với những lời chúc ăn no, chóng lớn, ngoan ngoãn, học giỏi. Đây là phong tục mà trẻ con thích nhất. Chúng thường đến ông bà, chú bác, cô dì, và anh chị để chúc tết và lãnh tiền lì xì.

Đối với những người lớn, tiền mừng tuổi nhận được trong ngày Tết gọi là "Tiền mở hàng". Trước đây thường cho tiền phong bao bằng tiền lẻ mà không phải tiền chẵn, ngụ ý tiền này sẽ sinh sôi nảy nở thêm nhiều.

Xông Đất

Nhắc đến Tết, Xông đất (hay đạp đất, mở hàng) đầu năm là một tục lệ truyền thống. Nhiều người quan niệm ngày Mồng Một "khai trương" một năm mới. Theo tục lệ, cứ cuối năm, mọi người cố ý tìm xem những người trong bà con hay láng giềng có tính vui vẻ, linh hoạt, đạo đức và thành công để nhờ sang thăm. Người đến xông đất thường chỉ đến thăm, chúc Tết chừng 5 đến 10 phút chứ không ở lại lâu, cầu cho mọi việc trong năm của chủ nhà cũng được trôi chảy thông suốt.

Người đi xông đất xong có niềm vui vì đã làm được việc phước, người được xông đất cũng sung sướng vì tin tưởng gia đạo mình sẽ may mắn trong suốt năm tới. Thời xưa, chỉ có hai cách chọn người tốt vía xông đất ngày đầu năm là người làm quan, hoặc có học, và chọn người có tuổi hợp tuổi với chủ nhà.

Xuất Hành Hái Lộc

Xuất hành là lần đi ra khỏi nhà đầu tiên trong năm, thường được thực hiện vào ngày tốt đầu tiên của năm mới để đi tìm may mắn cho bản thân và gia đình. Trước khi xuất hành, người ta phải chọn ngày Hoàng đạo, giờ Hoàng đạo và các phương hướng tốt để mong gặp được các quý thần, tài thần, hỉ thần... Nếu xuất hành ra chùa hay đền, sau khi lễ bái, người Việt còn có tục bẻ lấy một cành lộc để mang về nhà lấy may, lấy phước gọi là hái lộc.

Vào những ngày đầu năm, khi mặt trời mọc, người ta đi ra khỏi nhà xem chiều gió thổi và có thể đoán được năm mới hên hay xui.

Ẩm Thực Ngày Tết

Thành ngữ Việt Nam có câu "Đói giỗ cha, no ba ngày Tết". Tết đến, dù nghèo khó đến đâu thì người ta cũng cố vay mượn, xoay xở để có đủ ăn trong ba ngày Tết sao cho "già được bát canh, trẻ có manh áo mới". Hơn thế nữa, dù có đói khát quanh năm thì đến Tết, mọi người mà nhất là trẻ em thường được ăn uống no đủ. Bữa ăn ngày Tết thường có nhiều món, đủ chất hơn và sang trọng hơn bữa ăn ngày thường. Vì vậy mà người ta mới gọi là "ăn Tết". Ngoài cơm nước, ngày Tết còn có:

-Bánh truyền thống: bánh chưng, bánh giầy, bánh tét... Những loại bánh tượng trưng cho phong tục ăn uống ngày Tết ở Việt Nam. Bánh chưng và bánh giầy còn được gắn với các sự tích cổ của các vua Hùng, tổ tiên của người Việt.

Ngoài những loại bánh trên, còn có thêm những loại kẹo như kẹo bột, kẹo dồi, kẹo vừng (mè), kẹo đậu phụng (kẹo cu-đơ), ...

-Mứt Tết và các loại bánh kẹo khác để thờ cúng, sau đó dọn ra để đãi khách. Mứt có rất nhiều loại như: mứt gừng, mứt bí, mứt táo, mứt dừa, mứt quất, mứt sầu riêng, mứt khoai, mứt hạt sen...

-Ngoài ra, các gia đình miền Nam thường có thêm nồi thịt kho nước dừa, nồi khổ qua... Miền Bắc có cơm rượu, thịt đông, dưa hành, dưa củ kiệu. "Thịt mỡ, dưa hành" là những món không thể thiếu trên bàn ăn của người miền Bắc trong những ngày Tết.

_____

Tài liệu tham khảo:

https:// Tết - Wikipedia

------------------------------------------

 
VĂN HÓA VÀ GIA ĐÌNH - GIAO THỪA DIỂM DỪNG LẠI PDF Print E-mail

Anh Le chuyển

GIAO THỪA ĐIỂM DỪNG NHÌN LẠI

Ở dòng đời có những lúc chúng ta cần dừng lại để lượng định và vươn tới. Giống như khi chúng ta leo lên các bậc thang những cảnh quan du lịch, người ta vẫn làm những điểm dừng chân cho khách bộ hành nghỉ ngơi, lấy lại sức và thêm nghị lực đi tới.

Cuộc đời cũng vậy, khi đã trải qua những nấc thang cuộc đời đầy gian nan vất vả. Có khi vấp vào đá lởm chởm, có khi là sình lầy trơn trượt, có khi là nắng gắt chói chan . . . Những lúc mệt mỏi trên dặm trường, chúng ta cũng muốn có những nơi, những thời gian thuận tiện để dừng lại nghỉ ngơi, thêm sức, thêm nghị lực. Vì cuộc đời không sao tránh khỏi khó khăn. Cuộc đời ai mà chẳng có những nốt thăng, nốt trầm ngân nga trong dòng đời xuôi ngược. Dầu phải ngược nắng, ngược gió, ngược cả đôi dòng lệ nhưng hành trình buộc con người luôn phải tiến về phía trước. Dầu tâm trạng vui hay buồn. Dầu đường đi trải nhựa hay sỏi đá. Con người không có lựa chọn thay đổi hành trình. Có chăng chỉ là dừng chân đôi chút để rồi vẫn phải xuôi theo dòng đời.

Năm cũ sắp qua, năm mới sắp đến. Ai cũng mong muốn năm mới sẽ tốt đẹp hơn. Và thời khắc giao thừa nó như là điểm dừng để nghỉ ngơi lấy lại sức cho hành trình năm mới. Tới giây phút giao thừa ta mới thở phào nhẹ nhõm mà bảo với lòng mình. Thôi kệ, cứ quên đi những chuyện đã qua. Cứ nghỉ ngơi vui chơi cho thanh thản để lấy lại sức sống mới cho hành trình tiến vào tương lai. Chuyện gì đã tới hãy để cho qua mà nghỉ ngời, mà vui trong những ngày xuân của trời đất đẹp xinh.

Trong chặng dừng của giây phút giao thừa này, cũng là dịp để chúng ta nhìn lại vấn đề khó khăn nằm ở đâu? Nút thắt nào cần tháo cởi? Điều gì cần thay đổi cho hành trình nhẹ nhàng và thanh thoát hơn?

Thực ra, cuộc sống là cần có sự thay đổi. Thay đổi để thích ứng với hoàn cảnh cuộc sống đang diễn ra. Con người không thích ứng là tự đào thải mình ra khỏi sự phát triển của xã hội.

Một năm qua với những biến động của xã hội từ dịch bệnh lan tràn đến cuộc bầu cử đầy thị phi của Hoa Kỳ, cho chúng ta thấy những đấu đá, tranh giành quyền lực rồi cũng có ngày phải buông ra để nhường lại cho người khác. Dịch bệnh, mưa lũ còn cho ta nhìn rõ hơn về kiếp người thật mong manh và đời quá phù du. Dịch bệnh và thiên tai có thể lấy đi mạng sống của người giầu cũng như nghèo. Người quyền thế cũng như kẻ thấp hèn đều mong manh như hạt sương mai tuy đẹp nhưng cũng mau tan biến.

Nếu nhìn đời quá ngắn ngủi, thử hỏi có gì đáng để ta tranh giành? Đôi khi vì những tranh giành ấy khiến chúng ta mất vui, mất hạnh phúc và luôn mệt mỏi, thất vọng như có ai đó đã viết:

Tranh giành với người thân, ắt sẽ xa lánh nhau, cái được chẳng bù cho cái mất.

Tranh giành với vợ hoặc chồng, chỉ có thể khiến cho cuộc sống tăng thêm mâu thuẫn, thiếu mất sự yên bình.

Tranh giành với bạn bè, chỉ có thể khiến cho tình cảm ngày càng thêm nhạt, dần dần trở nên xa lạ.

Giá trị cuộc sống là hạnh phúc. Nhưng cuộc sống mà cứ phải kèn cựa tranh giành nhau làm sao vui? Gía trị cuộc sống là bình yên mà cứ tranh giành đấu đá nhau chiếc ghế quyền lực thì làm sao tâm an bình? Thế nên, hãy buông bỏ danh lợi thú thì tâm hồn mới bình an hạnh phúc.

Là người kyto hữu chúng ta còn có Thiên Chúa là Đấng quan phòng chở che. Hãy tin vào Ngài. Hãy tín thác vào quyền năng đầy tình thương của Chúa. Hãy sống ngay lành. Hãy sống thiện tâm. Hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa còn các sự khác Ngài sẽ ban cho chúng ta sau. Vì Chúa đã nói: "Hãy xin thì sẽ được; hãy tìm thì sẽ gặp; hãy gõ cửa thì sẽ mở cho".

Trong giây phút giao thừa chúng ta hãy đến với Đấng tạo hóa để trao vào tay Ngài gánh nặng của cuộc sống, cũng như những lo toan, tất bật của kiếp người. Xin Ngài hãy làm chủ cuộc đời chúng ta. Có Ngài chúng ta sẽ an vui vì chính Chúa Giê-su đã nói: "Cha các con, Ðấng ở trên trời, sẽ ban những sự lành biết bao cho kẻ cầu khẩn Người?"

Xin Chúa là Cha nhân lành ban cho chúng ta giây phút giao thừa bình an hạnh phúc và xin lì xì cho chúng ta một năm mới bình an. Amen

Lm.Jos Tạ duy Tuyền

-------------------------------------

 
VĂN HÓA VÀ GIA ĐÌNH - NHỮNG NGÀY TẾT ĐẾN PDF Print E-mail

nguyenthi leyen chuyển
Sun, Feb 7 at 1:05 AM

NHỮNG NGÀY TẾT ĐẾN

Tạ ơn vì muôn ơn lành Thiên Chúa ban cho mỗi người trong từng khoảnh khắc của cuộc đời; dấn bước để cùng với Chúa làm nên cuộc đời tuy khó khăn, nhưng với rất nhiều tình yêu và hy vọng.

Năm 2021, tết cổ truyền nhằm những ngày giữa tháng 2. Đó là thời gian người Việt trông đợi để được nghỉ ngơi, vui vầy bên gia đình và chào đón Chúa Xuân. Bởi đó, ngay từ những ngày đầu năm tết Dương Lịch, cả nước đều háo hức tết Âm Lịch. Là người công giáo, chắc mỗi người cũng có những chuẩn bị để cùng chào đón và vui hưởng những ngày thật đẹp của mùa xuân, thật ấm cúng của tình gia đình và thật bình an của những ngày tết.

Gọi là tết cổ truyền vì lễ hội này đã có từ thời xa xưa bên Trung Quốc (2879 TCN). Trong sách An Nam Chí Lược vào thế kỉ XIII, người ta còn đọc thấy những phong tục tập quán của người Việt ăn Tết. Từ khi đạo Công Giáo vào Việt Nam (1615), các nhà thừa sai đã khéo léo hội nhập văn hóa, kể cả những ngày tết. Nhất là theo Thư Chung năm 1980 của Hội đồng Giám mục Việt Nam: "Xây dựng trong Hội Thánh một nếp sống và một lối diễn ta đức tin phù hợp với truyền thống dân tộc". Theo đó, dưới đây là vài điều chúng ta thấy nét đẹp của sự hội nhập này.

Mùa Xuân

Đó là một trong bốn mùa của cảnh sắc đất trời. Xuân–Hạ–Thu–Đông tuần hoàn nối tiếp nhau làm nên lịch sử nhân loại. Mỗi mùa mang đến cho con người những hương vị và lễ hội rất riêng. Có lẽ Mùa Xuân là thời gian đẹp nhất trong năm. Sau 3 tháng cây cối "ngủ đông", mùa xuân là thời gian của nắng ấm, của những nhành cây đâm chồi này lộc. Muôn hoa rực nở trong mùa này. Đó là mùa của sự sống được trồi sinh. Trong cảnh sắc đó, chúng ta thốt lên: Chúa Xuân, Thiên Chúa của Mùa Xuân. Đó là từ đậm chất Kitô giáo để cho thấy Thiên Chúa làm chủ thời gian. Ngài là sự sống và luôn trao ban hạnh phúc cho con người.

Ngày cuối năm

Tôi thấy ngày cuối năm nhiều gia đình thường dọn một mâm cỗ, thắp hương trên bàn thờ tổ tiên. Họ đón ông bà về ăn Tết với con cháu. Dĩ nhiên người công giáo không tin linh hồn người chết trở về. Do đó, họ không có phong tục cúng đồ ăn cho người đã khuất. Thay vào đó, bà con giáo dân ngay từ sáng 30 cùng nhau tới nghĩa trang để kính viếng, tưởng nhớ đến ông bà tổ tiên. Tối cuối năm chúng ta có thánh lễ Giáo Thừa để tạ ơn Thiên Chúa trong một năm vừa qua.

Ba ngày Tết

Dĩ nhiên cao trào của lễ hội xuân là ba ngày đầu năm mới. Theo tập tục người Việt: Mồng Một Tết cha, Hai Tết mẹ, Mồng Ba Tết thầy. Dĩ nhiên người Công giáo cũng hòa mình trong tâm tình đó trong ý nghĩa của thánh lễ. Ngày Mồng Một Tết, thánh lễ nguyện cầu Thiên Chúa ban sự bình an cho năm mới. Thánh lễ ngày Mồng Hai Tết, cầu nguyện và kính nhớ tổ tiên, ông bà, cha mẹ. Thánh lễ ngày Mồng Ba Tết, nguyện xin Thiên Chúa thánh hoá công ăn việc làm. Những ngày ấy thực sự làm nên nét đẹp độc đáo của người công giáo Việt.

Hái Lộc

Đầu năm người Việt còn giữ phong tục hái lộc. Đó là những nhánh lộc non của nhành cây bước vào xuân. Lộc là biểu tượng của may mắn, hạnh phúc tốt lành trong cuộc sống của người Việt (Phúc Lộc Thọ). Thay vì hái lộc, người Công giáo kính cẩn đón nhận những câu Lời Chúa trong thánh lễ đầu năm. Dĩ nhiên mỗi gia đình công giáo đều rất hạnh phúc khi được Lời Chúa hướng dẫn họ cả năm. Họ hạnh phúc dán Lộc Lời Chúa trên chỗ trang trọng trong nhà để tâm niệm dõi theo.

Lì xì

Lì xì (lợi thị) mang ý nghĩa số lời thu được, những điều tốt lành, có lợi và vận may. Do đó, người lớn thường lì xì một số tiền may mắn cho người nhỏ. Hy vọng trong năm mới mọi điều được như ý. Đây đó tôi cũng thấy rộ lên phong trào lì xì bằng những câu Lời Chúa. Người trao mong ước người nhận, nhờ ơn Chúa, họ luôn được nhiều bình an và hạnh phúc trong cuộc sống. Tiếc là nét đẹp này chưa được nhân rộng!

Những tập tục khác

Trong những ngày đầu xuân, người Việt còn có những tục lệ xông nhà, xông đất, không được quét nhà. Nhiều người thích đi xem tử vi, xin xăm, bói toán, v.v. Đó thực sự là những điều không hợp với người công giáo. Bởi: "Thái độ đúng đắn của ki-tô hữu là phó thác hoàn toàn trong tay Chúa Quan Phòng những gì thuộc về tương lai và từ bỏ mọi thứ tò mò thiếu lành mạnh trong lãnh vực này. Thế nhưng, ai không tiên liệu là người thiếu trách nhiệm." (Giáo Lý số 2115).

Câu chúc tết

Dĩ nhiên năm mới ai cũng cầu chúc cho nhau những lời tốt đẹp. Chúng ta mong ước những câu chúc ấy trở thành hiện thực cho mỗi người, mỗi gia đình. Là người công giáo, lời chúc tết ấy luôn gắn liền với ơn sủng của Thiên Chúa. Chẳng hạn: "Xin Chúa ban cho ba mẹ một năm mới nhiều bình an." Hoặc, "Nhờ ơn Chúa, chúng con chúc ông bà luôn nhiều ơn lành hồn xác bên gia đình con cháu." Chắc chắn với niềm tin yêu, phó thác, Thiên Chúa của mùa Xuân sẽ cho những lời chúc ấy thành toàn.

Như một lời kết

Chắc chắn còn đó những nét đẹp người công giáo hòa vào bầu không khí tết cổ truyền. Nơi đó, chúng ta vừa là người Việt Nam với truyền thống con rồng cháu tiên mừng xuân, vừa là con Thiên Chúa để tạ ơn và dấn bước. Tạ ơn vì muôn ơn lành Thiên Chúa ban cho mỗi người trong từng khoảnh khắc của cuộc đời; dấn bước để cùng với Chúa làm nên cuộc đời tuy khó khăn, nhưng với rất nhiều tình yêu và hy vọng.

Chúng ta cùng cầu nguyện cho nhau trong tháng này mỗi người về quê đón mừng năm mới được bình an. Xin Thiên Chúa đồng hành với mỗi người trên lộ trình trong những ngày tết. Nhất là, cùng nhau mừng tết với nhiều niềm vui và ý nghĩa!

Happy new year! Chúc mừng năm mới! Chào đón Chúa Xuân!

Giuse Phạm Đình Ngọc SJ(dongten.net)

---------------------------------------

 
VAN HÓA VÀ GIA ĐÌNH - SỰ TICH BÁNH CHƯNG BÁNH DẦY PDF Print E-mail

Hien Do
Sat, Jan 30 at 7:59 AM

Nguồn gốc và ý nghĩa sự tích bánh chưng bánh dày ngày Tết cổ truyền
Doanh Nghiệp
Gói và nấu bánh chưng đã trở thành một tập quán, văn hóa sống trong các gia đình người Việt mỗi dịp Tết đến xuân về. Vậy tập tục này từ đâu mà có? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về nguồn gốc ra đời của những chiếc bánh chưng bánh dày.

Sự tích bánh chưng bánh dày

Người Việt Nam từ bao đời nay không ai là không biết về sự tích bánh chưng, bánh dày. Tương truyền, vua Hùng Vương thứ sáu muốn tìm người tài kế vị, đã cho vời các hoàng tử lại và truyền rằng: "Ta muốn truyền ngôi cho kẻ nào làm ta vừa ý, cuối năm nay đem trân cam mỹ vị đến để tiến cúng tiên vương cho ta được tròn đạo hiếu thì sẽ được ta truyền ngôi". Các hoàng tử đều đua nhau đi tìm của ngon vật lạ khắp nơi. Duy chỉ có hoàng tử thứ 18 là Lang Liêu, do mẹ mất sớm, không có người giúp đỡ nên không biết xoay sở ra sao.

Sự tích bánh chưng bánh dày đã có từ đời vua Hùng vương thứ 6.

Một hôm Tiết Liêu nằm mộng thấy có vị Thần đến bảo: "Này con, vật trong Trời Đất không có gì quý bằng hạt gạo, vì gạo là thức ăn nuôi sống con người. Con hãy nên lấy gạo nếp làm bánh hình tròn và hình vuông, để tượng hình Trời và Đất. Hãy lấy lá bọc ngoài, đặt nhân trong ruột bánh, để tượng hình Cha Mẹ sinh thành."

Khi dâng lên, hai loại bánh ấy được vua Hùng rất ưng ý nên đã quyết định truyền ngôi cho Lang Liêu, đồng thời đặt tên bánh hình tròn tượng trưng cho trời là bánh dày, bánh hình vuông tượng trưng cho đất là bánh chưng. Từ đó, mỗi khi Tết đến xuân về, trên mâm cỗ cúng tổ tiên, dân gian thường làm hai thứ bánh này để tạ ơn trời đất. Đây cũng là hai thứ bánh không thể thiếu trong mâm cỗ cúng ngày Giỗ Tổ Hùng Vương hàng năm.

Nguyên liệu làm bánh chưng bánh dày

Nguyên liệu làm bánh chưng gồm có gạo nếp, đỗ, thịt lợn và lá dong. Để có chiếc bánh chưng dẻo thơm, nhất thiết phải chọn loại gạo nếp thật ngon, thịt phải là thịt lợn ba chỉ có cả mỡ và nạc để nhân bánh có vị béo đậm đà, không khô bã. Gạo nếp sau khi đãi sạch, được xóc muối cho ngấm, đổ vào khuôn lót lá dong, lấy đậu xanh làm nhân bánh, trong cùng để miếng thịt lợn.

Dưới bàn tay khéo léo của những nghệ nhân chuyên làm bánh chưng, tất cả những nguyên liệu ấy được gói gọn trong lớp lá dong xanh mướt, dùng lạt mềm buộc chặt và cho vào nồi luộc chín. Khi vớt ra, bánh có màu sắc xanh dịu nhẹ của lá dong, có độ dẻo ngọt của gạo, vị thơm của đậu xanh, béo ngậy của thịt lợn, tất cả cùng hòa quyện thành một món ăn vừa thơm ngon, vừa độc đáo. Khi ăn bánh chưng, người ta có thể chấm với nước mắm thật ngon, thêm củ hành muối, củ cải dầm hay dưa góp sẽ càng đậm đà, khó quên.

Theo sự tích bánh chưng bánh dày, gói bánh chưng làm bánh dày là một tập tục truyền thống của người Việt trong dịp tết cổ truyền.

Bánh dày được làm từ gạo nếp. Chọn loại gạo nếp ngon, dẻo, đồ chín rồi đổ vào cối giã nhuyễn. Sau đó vo tròn xếp vào lá dong, rồi dùng tay chia thành từng cục bột nhỏ, nặn tròn và ấn bẹp xuống. Vậy là có những chiếc bánh dầy dẻo thơm. Bánh dày thường được ăn kèm với giò, chả... rất ngon miệng.

Ý nghĩa sự tích bánh chưng bánh dày ngày Tết Việt Nam

Sự tích bánh chưng bánh dày tượng trưng cho quan niệm về vũ trụ của người Việt xưa, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của cây lúa và thiên nhiên trong nền văn hóa lúa nước. Sự tích trên muốn nhắc nhở con cháu về truyền thống hiếu kính; lời giải thích ý nghĩa cũng như nguồn cội của của bánh chưng, bánh dày là nét đẹp trong văn hóa truyền thống của dân tộc.

Sự tích bánh chưng bánh dày mang ý nghĩa sâu xa về vũ trụ, nhân sinh.

Bên cạnh đó, bánh chưng, bánh dày còn mang những ý nghĩa sâu xa về vũ trụ, nhân sinh. Theo dân gian, bánh chưng hình vuông, có góc cạnh, hình khối cụ thể thuộc âm, tượng trưng cho đất. Bánh dày hình tròn không có góc cạnh, hình khối cụ thể thuộc dương, tượng trưng cho trời nên phải màu trắng, không nhân vị. Còn theo tín ngưỡng phồn thực dân gian và triết lý nõ - nường, thì bánh chưng, bánh dầy còn mang ý nghĩa của sự sinh sôi, nảy nở.

Bánh chưng âm dành cho mẹ, bánh dầy dương dành cho cha. Trên mâm lễ dâng cúng ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, bánh chưng biểu tượng cho cha Rồng, bánh dày biểu tượng cho mẹ Tiên, mà theo truyền thuyết, đó là khởi thủy cho cộng đồng dân tộc Lạc Việt sau này.

Nếu như trước kia, bánh chưng, bánh dày chỉ được gói, được làm trong những dịp lễ Tết, vào ngày Giỗ Tổ hay khi gia đình có cỗ lớn, thì bây giờ, ở nhiều nơi, nhất là ở những đô thị hiện đại, bánh chưng, bánh dày đã trở thành một thứ hàng quà, được bán hàng ngày phục vụ nhu cầu ẩm thực của người dân. Nó được coi như một loại bánh để ăn chơi, có khi là ăn quà sáng, quà chiều, có khi là món ăn dùng trong những dịp cưới xin, giỗ chạp.

Theo Loan Nguyễn/VietQ

-----------------------------------------

 

 
VĂN HÓA VÀ GIA ĐÌNH - TRÍ TUỆ CỦA MỖI NGƯỜI PDF Print E-mail

Hung Dao chuyển
Mon, Jan 25 at 8:49 AM

Trí tuệ lớn nhất của mỗi người rốt cuộc là gì?
San San
Các nhà hiền triết vĩ đại nói trí tuệ lớn nhất của mỗi người là gì?

Nhân sinh tại thế, có thể thừa nhận sự thiếu hiểu biết của bản thân, đó không phải là việc dễ dàng. Từ xưa đến nay, nhiều bậc Thánh nhân hiền triết đã để lại không ít những lời nhắn nhủ cho hậu thế rằng: trí tuệ con người quá ư là bé nhỏ...

Socrates đã từng nói: "Biết được bản thân ngu muội chính là trí tuệ lớn nhất".

Lão Tử từng viết trong 'Đạo đức kinh – chương 71' như thế này: "Tri bất tri, thượng. Bất tri tri, bệnh." Ý tứ là: Người biết được bản thân ngu dốt chính là người thông minh thực sự; Người không nhận thấy sự ngu dốt của mình, thậm chí còn tỏ ra cái gì cũng biết, chính là bị "bệnh".

Trong 'Luận ngữ – Vi chính', Khổng Tử có viết: "Tri chi vi tri chi, bất tri vi bất tri, thị tri dã". Tạm dịch: "Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết. Thế mới thật là biết vậy".

Vũ trụ vô cùng rộng lớn, về cơ bản con người không thể nhìn thấu hết những bí ẩn của vũ trụ. Ngay ở trong thế giới này, những gì chúng ta nhìn thấy, nhận thức được về sự vật hiện tượng cũng không giống nhau. Cho dù nhận thức như thế nào đi nữa thì đó cũng không phải là phản ánh chân thật nhất của vật chất. Người phương Tây có một câu ngạn ngữ như thế này: "Trong mắt một nghìn người sẽ có một ngàn Hamlet, nhưng đó có thể không phải là Hamlet trong lòng Shakespeare".

Khi đối đãi với hết thảy mọi thứ trong thế giới phức tạp này, chúng ta thường dựa vào những quan niệm khác nhau của bản thân để nhận biết và xử lý. Mỗi ngày chúng ta đều hình thành đủ loại quan niệm về sự vật hiện tượng và tưởng rằng bản thân vô cùng hiểu biết, tuy nhiên rất có thể đó lại chính là nhân tố khiến mỗi người trở nên càng vô tri hơn.

Cách đây khá lâu, tôi có đọc một câu chuyện nước ngoài như sau:

Có người họa sĩ nọ đến vùng nông thôn để tìm cảm hứng cho những sáng tác của mình. Phong cảnh thôn quê đẹp như tranh vẽ khiến anh yêu thích và lưu luyến. Đồng thời, anh cũng nhìn thấy sự vất vả của người nông dân lao động, thế là trong vô tri vô giác đã khắc họa đám đông nông dân chất phác vào trong tranh của mình.

Rồi một ngày, anh đến một ngôi làng khác và chứng kiến một người nông dân ngồi trên chiếc ghế để làm việc. Trong nội tâm anh thầm nghĩ, người nông dân này thật lười biếng, lần đầu tiên nhìn thấy người nông dân lười như vậy, phải ngồi trên ghế để làm việc. Anh tỏ ra khinh thường và bỏ đi.

Nhưng sau khi đi được đoạn đường không xa lắm, anh ngoái đầu lại nhìn người nông dân kia, lúc này cảnh tượng lại khiến anh chấn động. Họa sĩ phát hiện ra rằng, người nông dân ngồi trên ghế để làm việc là một người tàn tật, vì không thể đứng lên nên buộc phải ngồi trên ghế để mà lao động. Thế là nhân vật mà anh vừa khinh bỉ khi trước, lúc này lại trở thành người mà anh sùng kính.

Câu chuyện này giúp tôi rút ra được bài học, khi gặp một số sự vật hiện tượng khó hiểu thì đừng vội đưa ra kết luận, mà cần tìm hiểu kỹ càng hơn. Bởi vì, rất có thể đằng sau đó còn ẩn chứa nhiều điều mà bản thân không biết, mặt khác của vấn đề rất có khả năng khiến bản thân chấn động.

Theo Văn Tư Mẫn, Sound Of Hope
San San biên dịch

--

 
<< Start < Prev 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Next > End >>

Page 5 of 39